Wat is de Wet DBA en wanneer ben je schijnzelfstandig?
- Controle Belastingdienst
- Weer sinds 1 januari 2025
- Wie betaalt na
- De opdrachtgever (loonheffingen)
- Rechtsvermoeden
- Tarief van € 38 per uur of minder
- Rechtsvermoeden geldt vanaf
- 31 december 2026
Wanneer ben je schijnzelfstandig?
Het gaat om hoe je echt werkt, niet om wat er in je contract staat. Bepaalt de opdrachtgever hoe en wanneer je werkt, werk je naast werknemers in vaste dienst aan hetzelfde werk, en kun je zelf weinig beslissen, dan lijkt het op een arbeidsovereenkomst. Werk je voor meerdere klanten, op eigen risico, met eigen spullen en kies je zelf hoe je het werk doet, dan wijst dat op zelfstandigheid.
Ben je schijnzelfstandig, dan kun je je beroepen op de rechten van een werknemer, zoals loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming.
Wat doet de Belastingdienst?
Tot 2025 gold een handhavingsmoratorium: de Belastingdienst legde alleen bij kwaadwillenden naheffingen op. Sinds 1 januari 2025 controleert hij weer, en kan hij loonheffingen naheffen bij de opdrachtgever, maar niet verder terug dan 1 januari 2025 (behalve bij kwaadwillendheid of als een eerdere aanwijzing niet is opgevolgd). Sinds 1 januari 2026 kan hij ook vergrijpboetes opleggen, bij opzet of grove schuld.
De Belastingdienst keurt geen nieuwe modelovereenkomsten meer goed. Bestaande goedgekeurde modelovereenkomsten blijven tot en met 2029 bruikbaar, als je echt werkt zoals erin staat.
Het rechtsvermoeden bij een uurtarief tot € 38
Vanaf 31 december 2026 geldt een nieuwe regel. Werk je als zzp'er voor een bedrijf of organisatie voor € 38 per uur of minder, dan kun je je erop beroepen dat je eigenlijk in loondienst werkt. Je opdrachtgever moet dan aantonen dat je echt zelfstandig bent. Voor klussen voor particulieren geldt dit niet. In de wet staat € 36; het bedrag stijgt mee met het minimumloon.
Ligt je tarief daar dichtbij, reken dan eens uit wat je overhoudt met de zzp-calculator. Een laag tarief betekent vaak ook dat je weinig overhoudt voor pensioen en een arbeidsongeschiktheidsverzekering.